Xal Götürülməsi: Dermatoskopiya, Lazer və Cərrahi Üsul

Xal iki səbəbdən götürülür: ya kosmetik narahatlıq yaradır, ya da şübhəlidir. Hər iki halda ilk addım eynidir: xalın nə olduğunu dəqiq bilmək. Gözlə tamamilə adi görünən xal dermatoskopda fərqli görünə bilər. Ona görə xalı müayinəsiz, kosmetik salonda və ya evdə götürmək təhlükəlidir. Bu barədə xal qoparmağın zərəri haqqında məqaləmizdə yazmışıq.

Hansı xal yoxlanmalıdır? ABCDE qaydası

Dermatoloqlar şübhəli xalı tanımaq üçün ABCDE qaydasından istifadə edir:

• A (asimmetriya): xalın iki yarısı bir-birinə bənzəmir.
• B (sərhəd): kənarları cızıq-cızıq, dişli və ya qeyri-aydındır.
• C (rəng): xalda bir neçə rəng var: qəhvəyi, qara, qırmızı, ağ və ya mavi.
• D (diametr): 6 mm-dən böyükdür, yəni karandaş pozanından iridir.
• E (dəyişmə): xal böyüyür, forması, rəngi və ya hündürlüyü dəyişir.

Bundan başqa, qaşınan, qanayan, yara əmələ gətirən və ya yetkin yaşda yeni çıxan xallar da həkimə göstərilməlidir. Bu əlamətlərdən biri varsa, müraciəti gecikdirməyin. Amerika Dermatologiya Akademiyasının məlumatına görə, limfa düyünlərinə yayılmadan aşkarlanıb müalicə olunan melanomada beşillik sağqalma 99%-dir (ABŞ statistikası, mənbə). Erkən müayinənin əhəmiyyəti buradadır. Xalların növləri barədə bu məqaləni oxuya bilərsiniz.

Müayinə: dermatoskopiya

Dermatoskop xalı böyüdülmüş şəkildə və işıq əksi olmadan görməyə imkan verən cihazdır. Həkim xalın daxili quruluşunu, rəng paylanmasını və sərhədlərini qiymətləndirir. Müayinə ağrısızdır və bir neçə dəqiqə çəkir. Nəticədən asılı olaraq üç yol var: xala toxunmamaq və vaxtaşırı izləmək, kosmetik məqsədlə götürmək, şübhəli olduqda cərrahi yolla götürüb histoloji analizə göndərmək.

Xal hansı üsullarla götürülür?

Cərrahi götürmə (eksiziya)

Şübhəli xallar üçün əsas üsuldur. Xal lokal anesteziya altında sağlam toxuma sərhədi ilə kəsilib götürülür və laboratoriyaya, histoloji analizə göndərilir. Yara estetik tikişlə bağlanır, tikişlər yerləşmə yerindən asılı olaraq 7-14 gündən sonra götürülür.

CO2 lazer

Dermatoskopiyada xoşxassəli olduğu təsdiqlənən kiçik və səthi xallar, xüsusən üzdə yerləşənlər üçün uyğundur. Lazer xalı qat-qat buxarlandırır, tikiş qoyulmur, sağalma adətən 5-10 gün çəkir. Lazerlə götürülən toxuma laboratoriyaya göndərilə bilmir, ona görə şübhəli xallar lazerlə götürülmür.

Radiodalğa üsulu

Asılı və kiçik qabarıq xallar üçün tətbiq olunur. Yüksək tezlikli radiodalğa ilə kəsik aparılır, qanaxma az olur.

Prosedur necə keçir?

1. Müayinə. Həkim xalı dermatoskopla qiymətləndirir və üsulu seçir.
2. Hazırlıq. Sahə antiseptiklə təmizlənir, lokal anesteziya edilir.
3. Götürmə. Xalın ölçüsündən və üsuldan asılı olaraq 15-45 dəqiqə çəkir. Anesteziya sayəsində prosedur zamanı ağrı minimaldır.
4. Sarğı və tövsiyələr. Sahə steril sarğı ilə bağlanır, evdə qulluq qaydaları izah olunur.
5. Nəticə. Toxuma analizə göndərilibsə, cavab adətən bir-iki həftəyə hazır olur.

Prosedurdan sonra həmin gün evə qayıdırsınız.

Götürüldükdən sonra qulluq

• ilk 24 saat sahəni quru saxlayın;
• qabığı qoparmayın, öz-özünə düşməlidir;
• həkimin təyin etdiyi məlhəmdən istifadə edin;
• üç ay ərzində sahəyə hər gün yüksək faktorlu (SPF 50) günəş kremi çəkin, əks halda iz tündləşə bilər.

Üzdə iz adətən minimal olur və zamanla daha da solur. Çapığa meyilli (keloid) dərisi olanlarda iz daha nəzərəçarpan ola bilər, bu barədə həkimə əvvəlcədən deyin.

Qiymət

Qiymət xalın ölçüsündən, yerindən, sayından, seçilən üsuldan və histoloji analiz ehtiyacından asılıdır. Dəqiq qiymət müayinədən sonra deyilir. Məlumat üçün +994 50 519 42 19.

Dr. Mehdi Mahmudi

Dr. Mehdi Mahmudi 24 ildən artıq təcrübəyə malik dermatoloq-kosmetoloqdur və dəri cərrahiyyəsi üzrə də ixtisaslaşıb. Bakıda, Salutem Dermatoloji Klinikasında qəbul edir. Hər xalı götürməzdən əvvəl dermatoskopla qiymətləndirir, şübhəli xalları histoloji analizə göndərir. Həkim haqqında ətraflı Haqqımda səhifəsində.

Əlaqəli səhifələr

• Xal və papillomanın lazerlə götürülməsi
• Dəri cərrahiyyəsi
• Dermatoonkologiya nədir?
• Xalların növləri