Əl dırnaq xəstəlikləri

Əl dırnaq xəstəlikləri nədir?

Əl dırnaq xəstəlikləri dırnaq lövhəsi, dırnaq yatağı, dırnaq dibi və dırnaq ətrafı toxumalarda yaranan dəyişikliklərdir. Bu dəyişikliklər rəng dəyişikliyi, qalınlaşma, qırılma, qopma, ağrı, şişkinlik və irinlə özünü göstərə bilər.

Ən çox rast gəlinən problemlər dırnaq göbələyi, dırnaq dibi iltihabı, dırnaq zədələnməsi, dırnağın ətdən ayrılması, dırnaq çürüməsi və barmaqda infeksiyadır, əl dırnaq xəstəlikləridir. (el dirnaq xestelikleri)

Əl dırnaq göbələyi

Əl dırnaq göbələyi dırnağın göbələk infeksiyası ilə zədələnməsidir. Dırnaq sarala, qalınlaşa, kövrəkləşə və qopa bilər. Bəzən dırnaq lövhəsi altından boşalır və xoşagəlməz görünüş yaranır.

Əl barmaqlarında göbələk çox vaxt nəm mühit, tez-tez su ilə təmas, manikür zamanı zədələnmə və immun zəiflik fonunda inkişaf edir. Dırnaq göbələyi adi krem ilə tez keçən problem deyil. Dırnaq yavaş böyüdüyü üçün müalicə də vaxt tələb edir.

Dırnaq göbələyinin müalicəsi

Dırnaq göbələyinin müalicəsi göbələyin dərinliyindən və yayılmasından asılıdır. Yüngül hallarda lokal antifungal vasitələr istifadə oluna bilər. Dırnaq çox qalınlaşıbsa, bir neçə dırnaq tutulubsa və ya infeksiya uzun müddətdir davam edirsə, daha ciddi müalicə lazım ola bilər.

Dırnaq göbələyi müalicəsi həkim nəzarəti ilə aparılmalıdır. Çünki hər saralmış dırnaq göbələk deyil. Psoriaz, travma, ekzema və kimyəvi zədələnmə də dırnaqda oxşar görünüş yarada bilər.

Dırnaq dibi iltihabı

Dırnaq dibi iltihabı dırnaq ətrafındakı toxumaların iltihablanmasıdır. Tibbdə bu vəziyyət paronixiya adlanır. Dırnaq dibinin şişməsi, qızartı, ağrı və bəzən irin yaranması əsas əlamətlərdir.

Dırnaq dibi iltihabı çox vaxt dırnaq yemək, manikür travması, dırnaq kənarını qoparmaq və ya barmaq dərisinin zədələnməsi ilə başlayır. Bakteriya həmin sahəyə daxil olur və infeksiya yaranır.

Dırnaq dibi iltihabı müalicəsi

Dırnaq dibi iltihabı müalicəsi vəziyyətin ağırlığından asılıdır. Əgər yalnız yüngül qızartı və həssaslıq varsa, yerli qulluq kifayət edə bilər. Amma irin, güclü ağrı və şişkinlik varsa, həkim müdaxiləsi lazımdır.

Dırnaq çirk edəndə nə etməli sualının cavabı sadədir: irini evdə sıxmaq olmaz. Bu, infeksiyanı dərinləşdirə bilər. Barmaqda infeksiya varsa, dermatoloq və ya cərrah qiymətləndirməsi vacibdir.

Barmaqda dolama

Barmaqda dolama dırnaq ətrafında yaranan ağrılı infeksiyadır. Ən çox dırnaq kənarında qızartı, şişkinlik, istilik və irinlə özünü göstərir. Bəzən ağrı o qədər artır ki, pasiyent barmağına toxuna bilmir.

Dolama zamanı dırnağı kəsmək, dərini deşmək və irini zorla çıxarmaq olmaz. Yanlış müdaxilə infeksiyanı daha dərin toxumalara yaya bilər. Xüsusilə şəkərli diabeti və immun zəifliyi olan pasiyentlər gecikməməlidir.

Dırnağın ətdən ayrılması

Dırnağın ətdən ayrılması onixolizis adlanır. Bu zaman dırnaq lövhəsi dırnaq yatağından ayrılır və altında boşluq yaranır. Dırnaq ağ, sarımtıl və ya tünd rəngdə görünə bilər.

Səbəblər arasında travma, göbələk, psoriaz, kimyəvi maddələr, tez-tez gel-lak istifadəsi və dırnağın mexaniki zədələnməsi ola bilər. Dırnağın mayadan qopması və ya dırnaq qopması kimi ifadələr də çox vaxt bu vəziyyəti təsvir etmək üçün işlədilir.

Dırnaq zədələnməsi

Dırnaq zədələnməsi ən çox travma ilə bağlı olur. Barmaq qapı arasında qalanda, ağır əşya dırnağın üstünə düşəndə və ya dırnaq güclü sıxılanda dırnaq altında qan yığıla bilər. Bu zaman dırnaq qarala və ağrılı ola bilər.

Barmaq qapı arasında qalanda nə etməli? Əgər ağrı güclüdürsə, dırnaq altında tünd qan toplanıbsa, barmaq şişibsə və ya hərəkət məhdudlaşıbsa, müayinə lazımdır. Sadə əzilmə ilə sınıq və dırnaq yatağı zədələnməsi eyni şey deyil.

Dırnaq düşməsi

Dırnaq düşməsi travma, göbələk, infeksiya və ya dırnaq yatağının zədələnməsi nəticəsində baş verə bilər. Dırnaq tam və ya qismən qopa bilər. Bu halda əsas məqsəd yeni çıxan dırnağı qorumaqdır.

Qopan dırnağı zorla dartmaq olmaz. Açıq qalan sahə infeksiyaya həssas olur. Dırnaq düşməsi ağrı, irin, pis qoxu və şişkinliklə birlikdədirsə, həkimə müraciət etmək lazımdır.

Dırnaq çürüməsi

Dırnaq çürüməsi xalq arasında daha çox dırnağın ovulması, qalınlaşması, qopması və rənginin dəyişməsi üçün işlədilir. Tibbi baxımdan bunun arxasında göbələk, xroniki iltihab, travma və ya dəri xəstəlikləri dayana bilər.

Dırnaq çürüməsi göründükdə səbəb dəqiqləşdirilməlidir. Çünki göbələk müalicəsi ilə travmatik dırnaq zədələnməsinin müalicəsi eyni deyil. Yanlış müalicə dırnağın daha da deformasiya olmasına səbəb ola bilər.

Ayaq dırnaq xəstəlikləri və ayaq dırnaq qaralması

Ayaq dırnaq xəstəlikləri əl dırnaq xəstəliklərinə bənzəsə də, ayaqda göbələk və travma daha çox rast gəlinir. Dar ayaqqabı, tərləmə, idman, dırnağın zədələnməsi və nəm mühit ayaq dırnaqlarında problem yarada bilər.

Ayaq dırnaq qaralması çox vaxt travmadan sonra dırnaq altında qan yığılması ilə bağlı olur. Amma hər qaralma travma deyil. Əgər qaralma böyüyürsə, dırnağın dibindən başlayırsa və səbəbsiz yaranıbsa, mütləq dermatoloq baxmalıdır.

Uşaqlarda dırnaq xəstəlikləri

Uşaqlarda dırnaq xəstəlikləri dırnaq yemək, travma, göbələk, infeksiya və barmaq sorma vərdişi ilə bağlı ola bilər. Uşaqlarda dırnaq dibində qızartı, şişkinlik və irin varsa, bu, barmaqda infeksiya əlaməti ola bilər.

Valideyn dırnağı evdə deşməməli və irini sıxmamalıdır. Uşaqlarda infeksiya daha tez yayıla bilər. Ona görə dırnaq dibinin şişməsi və ağrı varsa, müayinə gecikdirilməməlidir.

Dırnaq qalınlaşıbsa, saralıbsa, qaralıbsa, ətdən ayrılıbsa və ya qopubsa, dermatoloq müayinəsi lazımdır. Dırnaq dibində şişkinlik, irin, güclü ağrı və qızartı varsa, vaxt itirmək olmaz.

Xüsusilə şəkərli diabet, immun zəiflik, təkrarlayan infeksiya və sürətlə yayılan qızartı varsa, vəziyyət daha ciddi qiymətləndirilməlidir. Dırnaq xəstəliklərində erkən diaqnoz dırnaq deformasiyasının qarşısını almağa kömək edir.

Əl dırnaq xəstəlikləri müxtəlif səbəblərlə yarana bilər. Əl dırnaq göbələyi, dırnaq dibi iltihabı, barmaqda dolama, dırnaq zədələnməsi, dırnağın ətdən ayrılması və dırnaq düşməsi fərqli yanaşma tələb edir.

Dırnaq problemi varsa, səbəbi tapmaq əsasdır. Təsadüfi maz, evdə deşmə, sıxma və qoparma dırnağa daha çox zərər verə bilər. Düzgün diaqnoz və həkim nəzarəti dırnaq sağlamlığının əsas şərtidir.