Psoriaz: Növləri, Səbəbləri və Müalicəsi | Dermatoloq İzahı
Psoriaz (sədəf, pullu dəmrov) dərini, dırnaqları və oynaqları zədələyə bilən, yoluxucu olmayan xroniki iltihabi xəstəlikdir; çox vaxt dizlərdə, dirsəklərdə və baş dərisində gümüşü pulcuqlarla örtülü çəhrayı-qırmızı lövhələr şəklində görünür. DermNet-ə görə psoriaz əhalinin təxminən 2–4%-ində rast gəlinir və xəstələrin təxminən üçdə birinin ailəsində psoriaz olur. Psoriazın qəti müalicəsi yoxdur, lakin düzgün müalicə ilə onu nəzarətdə saxlamaq və remissiya əldə etmək mümkündür: yüngül formalarda yerli kremlər, daha ağır hallarda fototerapiya və sistemik dərmanlar istifadə olunur. Oynaqlarda ağrı və şişkinlik psoriatik artritin əlaməti ola bilər və gecikdirmədən dermatoloqa müraciət tələb edir. Psoriaz (pullu dəmrov) – dəri, dırnaq və oynaqları zədələyən, yoluxucu olmayan, xroniki xəstəlikdir. Psoriatik elementlər gümüşü-ağ rəngli pulcuqlarla örtülü olan, çəhrayı rəngli epidermo-dermal papulalardır. DermNet-ə görə əhalinin təxminən 2–4%-ində rast gəlinən bu xəstəlik kişi və qadınlarda eyni tezlikdə müşahidə edilir. Adətən gənc yaşda yaranır, residiv və remissiyalarla davam edir. Ən çox baş dərisində, diz və dirsəklərdə, bununla yanaşı dırnaqlarda və bədənin digər hissələrində də psoriaz xəstəliyi ola bilər. Psoriazın dəqiq səbəbi hələ aydınlaşdırılmamışdır, ancaq immun sistem hüceyrələrinin anormal fəaliyyəti ilə əlaqədar olduğu düşünülür. Tam olaraq irsi xəstəlik deyil, lakin ümumilikdə xəstələrin 25-40%-nin ailəsində psoriaz xəstəliyi var. Psoriaz yoluxucu deyil. TOPİKAL MÜALİCƏLƏR (yerli tətbiq edilən dərmanlar) Şiddətli olmayan psoriazda ilk addım və ən vacib müalicə yerli tətbiq edilən müalicələrdir. Buna görə də kremlərinizi dermatoloqun tövsiyə etdiyi müddət və dozada istifadə edin. Bu gün psoriaz xəstəliyinin qəti müalicəsi olmasa da, onu idarə və remissiya əldə etmək mümkündür. Kremlərin təsirsiz olduğu və ya həblərin və inyeksiyaların daha təsirli olduğuna dair ictimai bəyanatlara inanmayın. Psoriazda müalicə sxemi xəstəliyinin şiddətindən və növündən asılı olaraq təyin edilir. FOTOTERAPİYA (PUVA, UVB, İŞIQ TERAPİYASI) Günəş işığının bəzi dalğa uzunluqlarından istifadə edərək tətbiq olunur. Adətən həftədə 2-3 dəfə tətbiq olunur. Bu işıq terapiyasını solaryumla qarışdırmaq olmaz. Burada işığın yalnız müəyyən bir hissəsi müəyyən dozalarda və həkim nəzarəti altında tətbiq edilir. SİSTEMİK TERAPİYA Orta və şiddətli psoriazda həblər dermatoloqun uyğun hesab etdiyi dozada və müddətdə istifadə edilə bilər. Yan təsirləri izləmək üçün bu müalicələr müəyyən aralıqlarla həkim nəzarəti altında aparılmalı, istənilən testlər edilməli və kəsilməməlidir. Psoriaza qarşı dərmanlarınızı həkim tövsiyəsinə uyğun istifadə edin! Piylənmə, yüksək qan təzyiqi, diabet və ürək xəstəlikləri psoriazlı xəstələrdə ümumi əhaliyə nisbətən daha çox müşahidə olunur. Bu səbəbdən psoriaz xəstələrinə həyat tərzinə çox diqqət yetirmələri tövsiyə olunur. Sağlam qidalanma və idman bu xəstəliklərin riskini minimuma endirəcək. Siqaret və spirtli içki istifadə etməyin. Psoriazda bəzən oynaq tutulması ola bilər. Oynaqlarda ağrıların olması xəstəliyin ağırlaşdığını göstərir. Psoriaz mütləq ciddiyə alınmalı və erkən mərhələdə dermatoloqa müraciət edilməli olan bir xəstəlikdir. Psoriazın növü və şiddəti müalicə seçimini müəyyən edir. Kremlər, fototerapiya və ya sistemik müalicə dermatoloqun nəzarəti ilə, tövsiyə olunan müddət və dozada aparılmalıdır. Bakıda fəaliyyət göstərən dermatoloq Dr. Mehdi Mahmudi ilə dəri xəstəliklərinin müalicəsi haqqında məlumat əldə edə bilərsiniz. Xeyr. Psoriaz yoluxucu xəstəlik deyil; immun sistemin anormal fəaliyyəti ilə əlaqəli olduğu düşünülür. Psoriazın qəti müalicəsi hələ yoxdur, lakin xəstəliyi idarə etmək və remissiya əldə etmək mümkündür. Müalicə sxemi xəstəliyin şiddətinə və növünə görə dermatoloq tərəfindən təyin edilir. Dərinin travması (qaşınma, sürtünmə, qıcıqlanma), stress, qeyri-sağlam qidalanma, siqaret, spirtli içkilər və bəzi dərmanlar psoriazı alovlandıra bilər. İstifadə etdiyiniz dərmanlar barədə həkimə mütləq məlumat verin. Bəli, psoriazın oynaq forması (psoriatik artrit) şişlik, ağrı və istilik hissi ilə başlayır. Müalicə edilməzsə daimi oynaq deformasiyasına səbəb ola bilər, ona görə oynaq ağrısı olduqda erkən müraciət vacibdir. Tibbi qeyd: Bu məqalə maarifləndirici məqsəd daşıyır və fərdi həkim müayinəsini əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə planı dermatoloq müayinəsindən sonra fərdi olaraq müəyyən edilir. Müəllif: Dr. Mehdi Mahmudi, dermatoloq-kosmetoloq Ünvan: Nazim Hikmət 66, Yasamal, Bakı, Salutem Dermatoloji Klinika Əlaqə: +994 50 519 42 19Psoriaz nədir?
Psoriazın hansı növləri var?
Psoriaz niyə yaranır?
Psoriazı tətikləyən amillər nələrdir?
Psoriaz necə müalicə olunur?
Tövsiyələr
Psoriazın müayinəsi və müalicə planı
Psoriaz haqqında tez-tez verilən suallar
Psoriaz yoluxucudurmu?
Psoriaz tam sağalırmı?
Psoriazı nə alovlandırır?
Psoriaz oynaqlara təsir edirmi?
Elmi mənbələr
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk siz yazın!
Şərh yaz