Ağızda yara (stomatit): səbəbləri, növləri və müalicəsi
Ağızda yara (stomatit): səbəbləri, növləri və müalicəsi
Ağızda yara dilin, yanağın daxili səthinin, dodağın içərisinin, damağın və ya digər ağız selikli qişalarının zədələnməsi nəticəsində yaranan ağrılı dəyişiklikdir. Bu yaralar çox vaxt stomatitlə əlaqələndirilir. Stomatit ağız boşluğunun selikli qişasında inkişaf edən iltihabdır və müxtəlif səbəblərlə yarana bilər.
Ağızda yaranan hər ağ və ya qırmızı ləkə eyni xəstəliyi göstərmir. Bəzi yaralar mexaniki zədələnmədən sonra yaranaraq bir neçə gün ərzində sağalır. Digərləri təkrarlanan aftoz stomatit, virus infeksiyası, göbələk xəstəliyi və ya immun sisteminin fəaliyyəti ilə əlaqəli ola bilər. Nadir hallarda isə uzun müddət sağalmayan ağız yarası daha ciddi xəstəliyin ilkin əlaməti kimi meydana çıxır.
Stomatitin müalicəsində əsas fərq məhz buradan başlayır. Aftoz yaraya uyğun olan preparat herpes infeksiyasını müalicə etmir. Göbələk mənşəli ağız dəyişikliklərində isə tamam başqa müalicə tələb olunur. Bu səbəbdən yaranın ölçüsü, yerləşməsi, təkrarlanması və yanaşı simptomları birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Aftoz yara çox vaxt ağ və ya sarımtıl mərkəzli, ətrafı qızarmış ağrılı selikli qişa zədələnməsi kimi görünür.
Stomatit nədir?
Stomatit ağız boşluğunun selikli qişasında meydana çıxan iltihabi dəyişiklikləri ifadə edən ümumi tibbi termindir. Bu dəyişikliklər qızartı, ağrı, şişkinlik, səthi eroziya, xoralaşma və bəzən ağ ərplərlə müşayiət oluna bilər.
Ağız boşluğunun selikli qişası dəridən fərqli anatomik xüsusiyyətlərə malikdir. Burada səth daim tüpürcəklə təmasdadır, epitel toxuması isə çeynəmə və danışıq zamanı mexaniki təsirə məruz qalır. Selikli qişada kiçik zədələnmə belə qida qəbulunda nəzərəçarpan ağrı yarada bilər.
Stomatitin ən çox rast gəlinən formalarından biri təkrarlanan aftoz stomatitdir. Lakin herpes mənşəli gingivostomatit, kontakt stomatit və digər iltihabi vəziyyətlər də mövcuddur.
Burada stomatitlə ağız xorasını fərqləndirmək lazımdır. Stomatit iltihabı ifadə edir, xora isə selikli qişanın səthi bütövlüyünün pozulduğu konkret zədələnmə formasıdır. Hər stomatit zamanı xora yaranmır.
Ağızda yara niyə yaranır?
Ağız yaralarının səbəbləri müxtəlifdir. Ən sadə hallarda problem yanağın təsadüfən dişlənməsi, sərt qidanın selikli qişanı zədələməsi, uyğun olmayan diş protezi və ya ortodontik aparatın sürtünməsi ilə əlaqəli olur.
Təkrarlanan aftoz yaralarda isə tək bir səbəb göstərmək mümkün deyil. Genetik meyllilik, yerli immun proseslər, selikli qişanın travması və bəzi qidalanma çatışmazlıqları xəstəliyin yaranmasına təsir göstərə bilər.
Ağız yaraları aşağıdakı vəziyyətlərlə əlaqəli ola bilər:
Məsələn, çox isti içki qəbulundan sonra yaranan səthi yanıqla hər ay təkrarlanan aftoz yara eyni mexanizmlə meydana çıxmır.
Əgər ağız yarası ilə yanaşı dəridə səpki, qabarcıq və ya digər dəyişikliklər də varsa, vəziyyət yalnız ağız boşluğu ilə məhdudlaşmayan xəstəliyin əlaməti ola bilər. Belə hallarda dəri xəstəliklərinin dermatoloji qiymətləndirilməsi də əhəmiyyət daşıya bilər.
Stomatitin növləri hansılardır?
Stomatit müxtəlif səbəblərlə yarandığı üçün onun bütün formalarında eyni müalicədən istifadə olunmur. Klinik praktikada xüsusilə aftoz, herpetik, kontakt və dərmanlarla əlaqəli stomatit formalarını fərqləndirmək lazımdır.
Aftoz stomatit
Aftoz stomatit ağız boşluğunda təkrarlanan, adətən dairəvi və ya oval formalı ağrılı yaralarla xarakterizə olunur. Yaraların mərkəzi ağ, sarımtıl və ya boz rəngdə, ətrafı isə qızarmış görünə bilər.
Bu yaralar daha çox yanağın və dodağın daxili səthində, dilin alt hissəsində və yumşaq selikli qişa nahiyələrində yaranır.
Aftoz stomatitin dəqiq səbəbi tam müəyyən edilməyib. Onun inkişafında immun sisteminin selikli qişa toxumasına qarşı lokal reaksiyasının iştirak etdiyi düşünülür.
Herpetik stomatit
Herpetik stomatit herpes simplex virusu ilə əlaqəli infeksiyadır. Xüsusilə ilkin yoluxma uşaqlarda hərarət, diş ətlərində iltihab, çoxsaylı ağrılı qabarcıqlar və yaralarla müşayiət oluna bilər.
Təkrarlanan herpes daha çox dodaq kənarında qruplaşmış qabarcıqlarla özünü göstərir. Ağız daxilində də herpes mənşəli yaralar yarana bilər.
Aftoz stomatitdən fərqli olaraq herpes virus mənşəli və yoluxucu infeksiyadır.
Kontakt stomatit
Bəzi ağız yaxalayıcıları, diş məcunları, dərmanlar və stomatoloji materiallar selikli qişada qıcıqlanma və ya allergik kontakt reaksiya yarada bilər.
Belə hallarda yanma, qızartı, şişkinlik və bəzən eroziya müşahidə edilir. Problemin yaranma vaxtı ilə yeni məhsulun istifadəsi arasındakı əlaqə əhəmiyyətli ola bilər.
Dərmanlarla əlaqəli stomatit
Bəzi dərmanlar, xüsusilə müəyyən kimyaterapiya və immun sisteminə təsir edən preparatlar ağız selikli qişasının iltihabına və xoralaşmasına səbəb ola bilər.
Bu vəziyyətlərdə müalicə planı dərmanın növündən, zədələnmənin ağırlığından və əsas xəstəliyin xüsusiyyətlərindən asılıdır.
Aft nədir və ağızda aft niyə çıxır?
Aft ağız selikli qişasında yaranan, mərkəzi açıq rəngli və ətrafı qızarmış ağrılı xora növüdür. Bu yaralar çox vaxt yemək yeyərkən, danışarkən və diş fırçalayarkən narahatlıq yaradır.
Təkrarlanan aftoz stomatit üç əsas klinik formaya ayrılır.
Aftın növü
Əsas xüsusiyyəti
Kiçik aft
Adətən 10 mm-dən kiçik olur, bir və ya iki həftə ərzində çapıqsız sağalır.
Böyük aft
Daha iri və dərin ola bilər, sağalması həftələrlə davam edə və çapıq qoya bilər.
Herpetiform aft
Çoxsaylı kiçik yaralar şəklində yaranır. Adına baxmayaraq herpes virusu ilə əlaqəli deyil.
Herpetiform aftların adı bəzən çaşqınlıq yaradır. Onların görünüşü herpesdəki qruplaşmış zədələnmələri xatırlada bilər, lakin bu, xəstəliyin herpes virusu tərəfindən törədildiyi mənasına gəlmir.
Təkrarlanan aftları olan şəxslərdə hər epizodun sayı, ölçüsü və sağalma müddəti də qiymətləndirilməlidir. İri, tez-tez təkrarlanan və çoxsaylı yaralar bəzi sistemik xəstəliklərin araşdırılmasını tələb edə bilər.
Ağız yarası ilə herpes arasındakı fərq nədir?
Aftoz stomatit və herpes ağız və dodaq nahiyəsində ağrılı dəyişiklik yarada bilsə də, onların törədici mexanizmləri fərqlidir.
Aftoz stomatit yoluxucu xəstəlik hesab edilmir. Herpes isə HSV-1 və ya HSV-2 infeksiyası ilə əlaqəlidir. Oral herpes daha çox HSV-1 tərəfindən törədilir.
Herpes zamanı əvvəlcə göynəmə və yanma hissi yarana, ardınca xırda mayeli qabarcıqlar görünə bilər. Qabarcıqlar açıldıqdan sonra yara və qabıq əmələ gəlir.
Aftoz yaralar isə adətən birbaşa ağızın yumşaq selikli qişasında formalaşır və dodaq kənarındakı klassik herpes qabarcıqları ilə eyni görünüşə malik olmur.
Herpesdə antiviral dərmanlardan istifadə oluna bilər. Bu preparatların təsir mexanizmi haqqında asiklovir və herpes müalicəsi məqaləsində məlumat verilir.
Dodaq kənarında qruplaşmış qabarcıqlar herpes infeksiyasına xas ola bilər. Bu görüntü aftoz stomatitdən fərqləndirilməlidir.
Herpes aktiv yara olduqda daha asan ötürülür. Bununla yanaşı, virus görünən yara olmadığı dövrdə də müəyyən hallarda yoluxa bilər.
Oral herpes intim təmas zamanı genital nahiyəyə də keçə bilər. Ağız və genital selikli qişalarda infeksion yaraların fərqləndirilməsi venerologiyanın da klinik mövzularından biridir.
Ağızda ağ yara və ağ ləkələr nəyin əlamətidir?
Ağız daxilində ağ rəngli hər dəyişiklik aft deyil. Aft adətən selikli qişanın səthində yaranmış xora üzərindəki açıq rəngli örtüklə xarakterizə olunur.
Ağız kandidozunda isə Candida cinsinə aid göbələklərin həddindən artıq çoxalması nəticəsində ağ ərplər yarana bilər. Bu ərplər silindikdə altında qızarmış və bəzən qanayan səth görünə bilər.
Kandidoz xüsusilə bəzi antibiotiklərdən sonra, inhalyasion kortikosteroid istifadə edənlərdə, diş protezi daşıyanlarda və immun sistemi zəifləmiş şəxslərdə inkişaf edə bilər.
Ancaq silinməyən ağ ləkələr, qalınlaşmış sahələr və uzun müddət davam edən selikli qişa dəyişiklikləri ayrıca qiymətləndirilməlidir. Onların hamısını göbələk hesab edərək antifungal preparat istifadə etmək doğru deyil.
Ağız selikli qişasında ağ və qırmızı dəyişikliklər bəzən oral liken planus və digər xroniki xəstəliklərlə də əlaqəli ola bilər.
Dildə yara niyə yaranır?
Dilin yan səthində və ya altında yaranan yaraların səbəbi travmatik zədələnmə, aftoz stomatit, infeksion proseslər və bəzi xroniki selikli qişa xəstəlikləri ola bilər.
Dilin kənarının iti diş səthinə sürtünməsi eyni nahiyədə təkrarlanan zədələnmə yarada bilər. Belə vəziyyətdə yalnız yara üçün gel tətbiq etmək əsas mexaniki səbəbi aradan qaldırmır.
Dildə ağrı ilə müşayiət olunan hər dəyişiklik isə xora deyil. Bəzən selikli qişada iltihab, dil papillalarının dəyişməsi və ya göbələk infeksiyası oxşar narahatlıq yarada bilər.
Xüsusilə dilin bir tərəfində yerləşən, sərtləşmiş, qanayan və sağalmayan yara əlavə qiymətləndirmə tələb edir.
Uşaqlarda stomatit niyə yaranır?
Uşaqlarda ağız yaraları xüsusilə virus infeksiyaları ilə əlaqəli ola bilər. Bununla yanaşı, aftoz yaralar, mexaniki zədələnmələr və ağız kandidozu da uşaqlıq dövründə müşahidə edilir.
Herpes virusu ilə ilkin yoluxma zamanı bəzi uşaqlarda hərarət, diş ətlərində şişkinlik və çoxsaylı ağrılı ağız yaraları yaranır.
Digər geniş yayılmış vəziyyət əl, ayaq və ağız xəstəliyidir. Bu infeksiya əsasən enteroviruslarla əlaqəlidir. Uşaqda hərarətlə birlikdə ağızda ağrılı yaralar, ovuclarda və ayaqaltında səpkilər meydana çıxa bilər.
Əl, ayaq və ağız xəstəliyi çox vaxt bir həftə ilə on gün ərzində sağalır. Lakin ağız yaraları su içməyi çətinləşdirdikdə susuzlaşma riski yaranır.
Uşaqlarda ağız yarası ilə birlikdə dəridə qabarcıq və ya səpki müşahidə edilirsə, dəri səpgilərinin səbəbləri də qiymətləndirilməlidir. Uşaqlarda rast gəlinən digər dermatoloji dəyişikliklər haqqında uşaq dəri xəstəlikləri məqaləsində məlumat var.
Uşaq maye qəbul edə bilmirsə, sidik ifrazı azalıbsa, çox halsızdırsa və ya hərarəti davam edirsə, pediatrik qiymətləndirmə gecikdirilməməlidir.
Stomatit yoluxucudurmu?
Stomatitin yoluxuculuğu onun səbəbindən asılıdır.
Aftoz stomatit insandan insana keçən infeksiya deyil. Ona görə aft yarası olan şəxsin eyni qabdan istifadə etməsi və ya yaxınlıqda olması aftoz stomatitin ötürülməsi anlamına gəlmir.
Herpes infeksiyası isə yoluxucudur. Virus öpüşmə, yaxın dəri və selikli qişa təması ilə ötürülə bilər. Aktiv herpes yarası dövründə yoluxma riski daha yüksək olur.
Əl, ayaq və ağız xəstəliyi də yoluxucu virus infeksiyasıdır. Bu xəstəlikdə əl gigiyenası və yaxın təmasın məhdudlaşdırılması əhəmiyyətlidir.
Bu səbəbdən stomatit diaqnozu qoyularkən yalnız yaranın görünüşünə deyil, onun hansı mexanizmlə yarandığına da diqqət yetirilir.
Stomatit hansı vitamin çatışmazlığından yaranır?
Təkrarlanan ağız yaraları ilə bəzi qidalanma çatışmazlıqları arasında əlaqə göstərilib. Xüsusilə dəmir, B12 vitamini və folat səviyyələrinin aşağı olması müəyyən şəxslərdə aftoz yaraların yaranmasına təsir göstərə bilər.
Lakin bu, ağızda aftı olan hər kəsdə vitamin çatışmazlığı olduğu mənasına gəlmir.
Bir çox şəxsdə təkrarlanan aftoz stomatit zamanı qan göstəriciləri normal olur. Digər tərəfdən, ciddi dəmir və ya B12 çatışmazlığı bəzən ağız selikli qişasında dəyişikliklərlə yanaşı ümumi halsızlıq və digər simptomlar yarada bilər.
Təkrarlanan və çoxsaylı yaralar zamanı həkim klinik ehtiyaca görə ümumi qan analizi, ferritin, B12 vitamini və folat göstəricilərini qiymətləndirə bilər.
Yalnız ağızda yara olduğu üçün yüksək dozalı vitamin qəbuluna başlamaq əsaslandırılmış müalicə deyil.
Təkrarlanan ağız yaraları hansı xəstəliklərin əlaməti ola bilər?
Əksər ağız yaraları lokal və xoşxassəli səbəblərlə əlaqəli olur. Lakin bəzi hallarda təkrarlanan xoralar orqanizmdə başqa xəstəliyin də mövcudluğunu göstərə bilər.
Məsələn, Behçet xəstəliyində təkrarlanan ağız yaraları ilə yanaşı genital yaralar, göz iltihabı və dəri dəyişiklikləri yarana bilər. Bu xəstəlik sistemik damar iltihabı ilə əlaqəli mürəkkəb immunoloji vəziyyətdir.
Çölyak xəstəliyi və Kron xəstəliyi kimi bağırsaq patologiyalarında da müəyyən şəxslərdə təkrarlanan ağız xoraları müşahidə olunur.
Bəzi autoimmun selikli qişa xəstəlikləri isə həm ağızda, həm dəridə dəyişiklik yarada bilər. Pemfiqus vulgaris buna nümunədir. Bu xəstəlikdə ağız boşluğundakı ağrılı eroziyalar bəzən dəri qabarcıqlarından əvvəl meydana çıxır.
Belə hallarda müayinə xəstəliyin xüsusiyyətindən asılı olaraq dermatoloq, stomatoloq, revmatoloq və ya qastroenteroloqun iştirakı ilə aparıla bilər.
Ağız yarası necə keçir?
Kiçik aftoz yaraların çoxu bir və ya iki həftə ərzində özbaşına sağalır. Müalicənin əsas məqsədi ağrını azaltmaq, selikli qişanın əlavə zədələnməsinin qarşısını almaq və yaranın sağalmasına şərait yaratmaqdır.
Bu dövrdə ağız boşluğunun yumşaq gigiyenası qorunmalı, yaraya toxunan sərt və iti qidalardan uzaq durulmalıdır.
Turş, çox duzlu, acılı və həddindən artıq isti yeməklər ağrını artıra bilər. Daha yumşaq və ilıq qidalar bəzi şəxslərdə qida qəbulunu asanlaşdırır.
Yüngül aftoz yaralarda qoruyucu oral pastalar və ağrıkəsici yerli vasitələr istifadə oluna bilər. Daha güclü iltihab zamanı həkim ağız selikli qişası üçün hazırlanmış kortikosteroid preparat təyin edə bilər.
Burada dərman formasının uyğunluğu vacibdir. Dəri üçün nəzərdə tutulmuş kortikosteroid kremi özbaşına ağız daxilinə tətbiq edilməməlidir.
Stomatitin müalicəsi necə aparılır?
Stomatitin müalicəsi yaranın növündən asılıdır. Aftoz stomatitin müalicəsi ilə herpetik gingivostomatitin müalicəsi eyni deyil.
Səbəb
Müalicə yanaşması
Kiçik aftoz yara
Ağrının azaldılması, qoruyucu vasitələr və uyğun ağız gigiyenası
Tez-tez təkrarlanan aftlar
Həkim göstərişi ilə yerli iltihabəleyhinə preparatlar və mümkün səbəblərin araşdırılması
Herpes infeksiyası
Klinik göstəriş olduqda antiviral müalicə və simptomatik dəstək
Ağız kandidozu
Uyğun antifungal preparatlar və meylləndirici faktorların idarə olunması
Travmatik yara
Mexaniki qıcıqlanma mənbəyinin aradan qaldırılması və yerli qulluq
Antibiotiklər ağız yaralarının hamısında istifadə edilmir. Çünki aftoz stomatit bakterial infeksiya deyil, herpes virus mənşəlidir, kandidoz isə göbələk infeksiyasıdır.
Həmçinin ağızda yaranın üzərinə təsadüfi antibiotik, dəri mazı və ya kimyəvi məhlul tətbiq etmək selikli qişanın əlavə zədələnməsinə səbəb ola bilər.
Stomatit evdə necə müalicə olunur?
Yüngül ağız yaralarında ev şəraitində əsas məqsəd simptomları azaltmaq və zədələnmiş selikli qişanı qıcıqlandırmamaqdır.
İlıq duzlu su ilə yüngül ağız yaxalaması bəzi şəxslərdə rahatlıq yarada bilər. Bunun üçün yarım çay qaşığı duz bir stəkan ilıq suda həll edilir. Məhlul ağızda yüngül şəkildə gəzdirildikdən sonra tüpürülür.
Bu üsul infeksiyanın bütün növlərini müalicə etmir və ciddi ağız yaralarında həkim müayinəsini əvəz etmir.
Yaranın üzərinə spirt, yod, konsentrat hidrogen peroksid, duz kristalları və digər qıcıqlandırıcı maddələr tətbiq etmək tövsiyə edilmir. Belə müdaxilələr selikli qişada əlavə kimyəvi zədələnmə yarada bilər.
Yumşaq diş fırçasından istifadə, kifayət qədər maye qəbulu və yaraya toxunan sərt qidalardan uzaq durmaq sağalma dövrünü daha rahat keçirməyə kömək edə bilər.
Ağız yarası neçə günə sağalır?
Sağalma müddəti yaranın növündən asılıdır.
Kiçik aftoz yaralar adətən 7 ilə 14 gün ərzində sağalır. Daha iri aftlar isə bir neçə həftə davam edə bilər.
Travmatik yaralar qıcıqlandırıcı faktor aradan qaldırıldıqdan sonra tədricən sağala bilər. Virus və ya göbələk mənşəli dəyişikliklərdə sağalma xəstəliyin xüsusiyyətlərindən və tətbiq olunan müalicədən asılıdır.
Əgər yara iki həftə ərzində yaxşılaşma göstərmirsə, xüsusilə görünüşü şübhəlidirsə, daha erkən qiymətləndirmə məqsədəuyğundur. Üç həftədən artıq sağalmayan ağız yarası isə stomatoloq və ya uyğun həkim tərəfindən mütləq müayinə edilməlidir.
Sağalmayan ağız yarası təhlükəlidirmi?
Uzun müddət sağalmayan ağız yarası hər zaman ciddi xəstəlik demək deyil. Lakin bəzi hallarda oral xərçəngin və ya digər mühüm xəstəliklərin əlaməti ola bilər.
Xüsusilə ağrısız, sərtləşmiş, təkrarlanan qanama ilə müşayiət olunan və tədricən böyüyən yara diqqət tələb edir.
Yara ilə yanaşı ağızda silinməyən ağ və ya qırmızı sahə, boyunda düyün, udma çətinliyi və səbəbsiz çəki itkisi müşahidə olunursa, müayinə gecikdirilməməlidir.
Vacib: Üç həftədən uzun davam edən ağız yaraları, xüsusilə sərtləşmə, qanama və ya böyümə olduqda, stomatoloq, ağız xəstəlikləri mütəxəssisi və ya ağız, üz, çənə cərrahı tərəfindən qiymətləndirilməlidir. Lazım gəldikdə biopsiya aparılır.
Ağızda yara üçün hansı həkimə müraciət etməli?
Ağız daxilində təkrarlanan və ya sağalmayan yaraların ilkin qiymətləndirilməsi üçün stomatoloq, xüsusilə ağız selikli qişası xəstəlikləri üzrə mütəxəssis uyğun seçimdir.
Yara ilə birlikdə dəridə qabarcıq, genital selikli qişada zədələnmə, yayılmış səpki və ya immunoloji xəstəlik əlamətləri olduqda dermatoloqun qiymətləndirməsi də tələb oluna bilər.
Bəzi xəstəliklərdə dəri və ağız selikli qişası eyni patoloji prosesin hissələri olur. Buna görə dəri səpgiləri və selikli qişa yaralarının birgə müşahidə edilməsi diaqnostik baxımdan əhəmiyyətlidir.
Ağız yarasının yerləşməsi, forması və yanaşı dəyişiklikləri onun səbəbinin müəyyənləşdirilməsində əsas klinik göstəricilərdir.
Ağız yaralarının təkrarlanmasının qarşısını necə almaq olar?
Aftoz stomatitin bütün hallarda təkrarlanmasının qarşısını almaq mümkün deyil. Lakin bəzi şəxslərdə fərdi qıcıqlandırıcı faktorların müəyyən edilməsi epizodların azalmasına kömək edə bilər.
Məsələn, iti diş kənarının yaratdığı travma aradan qaldırıldıqda eyni nahiyədə zədələnmə təkrarlanmaya bilər.
Bəzi insanlarda natrium lauril sulfat tərkibli diş məcunları ağız selikli qişasında qıcıqlanmanı artıra bilər. Belə hallarda tərkibi fərqli məhsula keçmək nəzərdən keçirilə bilər.
Qidalanma çatışmazlığı aşkarlanıbsa, onun müalicəsi də təkrarlanan yaraların nəzarətə alınmasına kömək edə bilər.
Yuxu rejiminin pozulması və emosional stress bəzi şəxslərdə aftoz epizodlarla əlaqəli ola bilər. Lakin bunlar bütün pasiyentlər üçün eyni dərəcədə təsir göstərmir.
Ağız yaralarının profilaktikası hər bir şəxsdə ehtimal olunan səbəblərin müəyyənləşdirilməsinə əsaslanmalıdır.
Ağızda yara haqqında tez-tez verilən suallar
Stomatit nədir?
Stomatit ağız selikli qişasının iltihabıdır. Ağızda qızartı, ağrı, şişkinlik, aft və ya digər selikli qişa dəyişiklikləri ilə müşayiət oluna bilər.
Ağızda yara niyə çıxır?
Ağız yaraları travma, aftoz stomatit, virus infeksiyası, bəzi qidalanma çatışmazlıqları və immunoloji xəstəliklərlə əlaqəli ola bilər.
Ağız yarası necə keçir?
Kiçik aftoz yaralar çox vaxt bir və ya iki həftə ərzində sağalır. Yumşaq ağız gigiyenası, qıcıqlandırıcı qidalardan uzaq durmaq və lazım olduqda uyğun yerli preparatlar simptomları azalda bilər.
Stomatit yoluxurmu?
Aftoz stomatit yoluxucu deyil. Herpes və bəzi digər virus mənşəli stomatit formaları isə yoluxucu ola bilər.
Aft herpesdirmi?
Xeyr. Aftoz stomatit və herpes fərqli xəstəliklərdir. Herpetiform aft adı da bu yaraların herpes virusu ilə yarandığını göstərmir.
Ağız yarası hansı vitamin çatışmazlığından olur?
Bəzi şəxslərdə dəmir, B12 vitamini və folat çatışmazlığı təkrarlanan ağız yaraları ilə əlaqəli ola bilər. Lakin bütün ağız yaralarının səbəbi vitamin çatışmazlığı deyil.
Dildə yara təhlükəlidirmi?
Dildə yaranan bir çox yara xoşxassəli səbəblərlə əlaqəli olur. Ancaq sağalmayan, sərtləşən, böyüyən və ya qanayan yara müayinə tələb edir.
Uşaqlarda stomatit neçə günə keçir?
Müddət səbəbdən asılıdır. Bir çox virus infeksiyası bir həftə ilə on gün ərzində yaxşılaşır. Uşaq maye qəbul edə bilmirsə və ya susuzlaşma əlamətləri varsa, tibbi yardım lazımdır.
Stomatit üçün antibiotik lazımdır?
Əksər aftoz və virus mənşəli stomatit formalarında antibiotik əsas müalicə deyil. Antibiotik yalnız uyğun bakterial göstəriş olduqda istifadə edilir.
Ağızda ağ ləkə kandidozdur?
Hər ağ ləkə kandidoz deyil. Kandidozda ağ ərplər müşahidə oluna bilər, lakin ağ ləkələr başqa selikli qişa xəstəlikləri ilə də əlaqəli ola bilər.
Stomatit stressdən yarana bilər?
Emosional stress və yuxu çatışmazlığı bəzi insanlarda aftoz stomatit epizodlarını tətikləyə bilər. Lakin xəstəliyin yeganə səbəbi kimi qəbul edilmir.
Stomatit nə vaxt həkim müayinəsi tələb edir?
Yara uzun müddət sağalmırsa, tez-tez təkrarlanırsa, çoxsaylıdırsa, qida qəbulunu çətinləşdirirsə və ya əlavə sistemik simptomlarla müşayiət olunursa, müayinə lazımdır. Üç həftədən artıq davam edən ağız yarası mütləq qiymətləndirilməlidir.
Ağız yaraları və dermatoloji xəstəliklər arasında əlaqə
Ağız selikli qişasında yaranan hər yara dermatoloji xəstəlik deyil. Lakin herpes, bəzi immunoloji xəstəliklər və dəri ilə selikli qişanı birlikdə zədələyən vəziyyətlərdə dermatoloji qiymətləndirmə müalicə prosesinin bir hissəsi ola bilər.
Dr. Mehdi Mahmudinin təqdim etdiyi dermatoloji xidmətlər adlı səhifədə xidmətlər haqqında məlumat əldə etmək mümkündür.
Tibbi qeyd: Bu məqalə maarifləndirici məqsəd daşıyır və fərdi tibbi müayinəni əvəz etmir. Ağız yaralarının səbəbi müxtəlif olduğu üçün müalicə konkret diaqnoza əsaslanmalıdır. Sağalmayan və ya şübhəli ağız yaraları stomatoloq və uyğun mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Tibbi baxış üçün: Dr. Mehdi Mahmudi, dermatoloq-kosmetoloq
Ünvan: Nazim Hikmət 66, Yasamal, Bakı, Salutem Dermatoloji Klinika
Əlaqə: +994 50 519 42 19
Yenilənmə: 29 oktyabr 2026
AI köməkçiləriSüni intellektlə xülasə edinMəqalənin qısa xülasəsini seçdiyiniz AI köməkçisində açın.
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk siz yazın!
Şərh yaz