Dəri problemlərində hansı həkimə müraciət etməli?
Dəri problemlərində hansı həkimə müraciət etməli?
Dəridə səpki və ya qaşınma yarananda çoxu adam əvvəlcə ailə həkiminə gedir, bəzisi allerqoloq axtarır, bəzisi isə aptekdən krem alır. Nəticədə vaxt itir və problem dərinləşir. Aşağıda hansı simptomun hansı ixtisasa aid olduğunu sadə şəkildə izah edirik.
Simptoma görə qısa cavab
| Şikayət | Kimə | Səbəb |
|---|---|---|
| Sızanaq, akne, qara nöqtələr | Dermatoloq | Dəri vəzilərinin patologiyasıdır |
| Xalda dəyişiklik, yeni törəmə | Dermatoloq | Dermatoskopik analiz tələb olunur |
| Ziyil, papilloma | Dermatoloq | Virusal mənşəli dəri törəməsidir |
| Saç tökülməsi, kəpək | Dermatoloq | Saçlı dəri dermatologiyanın sahəsidir |
| Dırnaq göbələyi, dırnaq deformasiyası | Dermatoloq | Dırnaq dəri əlavəsi sayılır |
| Uzunmüddətli səpki, ekzema, psoriaz | Dermatoloq | Xroniki dəri xəstəlikləridir |
| Qida və ya dərmandan sonra kəskin səpki | Allerqoloq + dermatoloq | Allergenin təyini üçün test lazımdır |
| Səpki + hərarət, oynaq ağrısı | Əvvəlcə terapevt | Sistem xəstəliyinin əlaməti ola bilər |
| Uşaqda səpki və qızartı | Pediatr və ya dermatoloq | Yaşa uyğun yanaşma tələb olunur |
| Cinsi yolla keçən infeksiya şübhəsi | Dermatoveneroloq | Venerologiya dermatologiyanın alt sahəsidir |
Cədvəl yönləndirici xarakter daşıyır və müayinəni əvəz etmir.
Bu ixtisaslar bir-birindən nə ilə fərqlənir?
- Dermatoloq - Dəri, saç, dırnaq və selikli qişaların xəstəliklərini diaqnostika və müalicə edir. Dəri problemlərinin böyük əksəriyyəti birbaşa bu ixtisasa aiddir - aralıq həkimə ehtiyac yoxdur.
- Allerqoloq - Allergik reaksiyanın səbəbini - allergeni - müəyyən edir. Dəri təzahürü olan hallarda dermatoloqla birlikdə işləyir: biri səbəbi tapır, digəri dəridəki prosesi müalicə edir.
- Terapevt / ailə həkimi - Ümumi vəziyyəti qiymətləndirir və yönləndirir. Dəri şikayəti hərarət, çəki itkisi, oynaq ağrısı kimi ümumi simptomlarla birlikdə gəlirsə, ilk müraciət yeri buradır.
- Dermatoveneroloq - Dermatologiya ilə yanaşı cinsi yolla keçən infeksiyalarla məşğul olur. Azərbaycanda bu iki sahə çox vaxt eyni həkim tərəfindən aparılır.
- Kosmetoloq - Estetik prosedurlar həyata keçirir. Diaqnoz qoymaq və xəstəlik müalicə etmək səlahiyyəti yoxdur - həkim təhsili olmayan kosmetoloqlar da mövcuddur. Dəri xəstəliyi şübhəsində müraciət ünvanı dermatoloqdur.
Praktik qayda: əgər şikayət yalnız dəridədirsə və bədən hərarəti, zəiflik kimi ümumi simptomlar yoxdursa, birbaşa dermatoloqa müraciət etmək ən qısa yoldur. Bakıda dermatoloq qəbulu üçün yönləndirmə sənədi tələb olunmur.
Aptekdən krem almaq niyə olmaz?
Dəridə görünən eyni səpki onlarla fərqli səbəbdən yarana bilər: göbələk, bakterial infeksiya, allergiya, avtoimmun proses. Bunların müalicəsi bir-birinin əksidir.
Ən çox rast gəlinən səhv - hormonal kremin göbələk infeksiyasına sürtülməsidir. İlk günlər qızartı azalır, adam yaxşılaşdığını düşünür, əslində isə infeksiya yayılır və dəri nazilir. Bir neçə həftədən sonra artıq həm ilkin xəstəlik, həm də dərmanın yaratdığı ikinci problem müalicə olunmalı olur.
Eyni məntiq akne üçün də keçərlidir: aylarla davam edən yanlış qulluq iltihabı dərinləşdirir və nəticədə çapıq müalicəsi gündəmə gəlir - bu isə bir neçə lazer seansı deməkdir.
Təxirə salınmamalı hallar
Aşağıdakı vəziyyətlərdə gözləmək olmaz:
- Xalın ölçüsü, rəngi və ya forması dəyişirsə, qaşınırsa və ya qanayırsa
- Sağalmayan, təkrar açılan yara varsa
- Səpki bədən hərarəti, nəfəs darlığı və ya üzün şişməsi ilə müşayiət olunursa
- Dəri qısa müddətdə geniş sahədə soyulur və ya qabarcıqlanırsa
- Saç dairəvi sahələrlə tökülürsə
Səpki ilə birlikdə nəfəs darlığı, dodaq və ya dilin şişməsi varsa, bu təcili haldır - bloq oxumaqla vaxt itirməyin, dərhal təcili yardım çağırın.
Müraciətdən əvvəl nə etmək olar?
- Səpkinin ilk günündən şəkil çəkin - dəyişmə dinamikası diaqnoz üçün dəyərlidir
- İstifadə etdiyiniz bütün dərman və kremlərin adını yadda saxlayın
- Müayinədən əvvəl dərini yeni məlhəmlə örtməyin - görüntü pozulur
- Şikayətin nə vaxt başladığını və nədən sonra artdığını qeyd edin
- Ailədə oxşar xəstəlik varsa, bunu həkimə deyin
Tez-tez verilən suallar
Şikayət yalnız dəridədirsə, birbaşa dəri həkiminə müraciət etmək olar - yönləndirmə tələb olunmur. Səpki hərarət, zəiflik və ya oynaq ağrısı ilə birlikdədirsə, ilk müraciət terapevtə olmalıdır.
İkisi bir-birini tamamlayır. Allerqoloq allergeni testlərlə müəyyən edir, dəri həkimi isə dəridəki iltihabı müalicə edir. Şikayət yalnız dəridədirsə, müayinəyə dermatoloqdan başlamaq daha praktikdir.
Saçlı dəri dermatologiyaya aiddir. Müayinədə trixoskopiya aparılır, lazım gəldikdə hormonal və ya dəmir göstəriciləri üçün qan analizi təyin olunur.
Xeyr. Kosmetoloq estetik prosedurlarla məşğul olur; diaqnoz qoymaq və dərman terapiyası təyin etmək həkim səlahiyyətidir. Akne, rozasea və ya ekzema kimi hallarda müraciət ünvanı dermatoloqdur.
Səpki hərarətlə birlikdədirsə, ilk müraciət pediatra olmalıdır - bu, yoluxucu xəstəliyin əlaməti ola bilər. Səpki uzun müddət davam edirsə və ümumi vəziyyət yaxşıdırsa, dəri həkimi müayinəsi məqsədəuyğundur.
Şəkil ilkin yönləndirmə üçün faydalıdır, lakin diaqnozu əvəz etmir. Xal, dırnaq və saç problemlərində dəqiq qiymətləndirmə üçün dermatoskopik müayinə tələb olunur.
Şikayətinizin hansı ixtisasa aid olduğuna əmin deyilsiniz?
Qısaca yazın - müayinənin lazım olub-olmadığını və hansı formatda aparılacağını bildirək. WhatsApp ilə yaz
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk siz yazın!
Şərh yaz