Hipopiqmentasiya nədir?

ss

Hipopiqmentasiya nədir?

Hipopiqmentasiya dəridə piqmentin (melanin) azalması nəticəsində yaranan açıq rəngli ləkələrlə xarakterizə olunan dermatoloji vəziyyətdir. Bu zaman dərinin müəyyən hissələri ətraf dəriyə nisbətən daha açıq görünür. Hipopiqmentasiya müxtəlif səbəblərlə meydana çıxa bilər və bəzən keçici, bəzən isə uzunmüddətli ola bilər.

Dəridə rəngin formalaşmasında əsas rol oynayan maddə melanin adlanır. Melanin dərinin, saçın və gözlərin rəngini müəyyən edir və eyni zamanda dərini ultrabənövşəyi şüalardan qoruyur. Melanin istehsalının azalması və ya melaninin dəri qatlarında qeyri-bərabər paylanması nəticəsində hipopiqmentasiya yaranır.

Bu vəziyyət bəzən kosmetik problem kimi görünsə də, bəzi hallarda dermatoloji xəstəliklərin əlaməti də ola bilər. Buna görə dəridə səbəbi bilinməyən açıq ləkələr yarandıqda dermatoloq müayinəsi tövsiyə olunur.

Hipopiqmentasiya necə yaranır?

Hipopiqmentasiya əsasən melaninin azalması və ya melanosit hüceyrələrinin fəaliyyətinin zəifləməsi nəticəsində yaranır. Melanositlər dərinin rəngini təmin edən melanin piqmentini istehsal edən hüceyrələrdir.

Bu hüceyrələrin zədələnməsi və ya fəaliyyətinin azalması nəticəsində dəri müəyyən nahiyələrdə açıq rəng alır. Bu vəziyyət dərinin müxtəlif hissələrində müşahidə oluna bilər.

Hipopiqmentasiyanın əsas səbəbləri

Hipopiqmentasiya müxtəlif faktorların təsiri ilə yarana bilər. Bəzi hallarda bu vəziyyət dermatoloji xəstəliklərin nəticəsi olur.

Dəri iltihabları və zədələnməsi

Dəridə baş verən iltihabi proseslər bəzən piqment hüceyrələrinin fəaliyyətinə təsir edir. Məsələn, sızanaqlar sağaldıqdan sonra bəzi insanlarda dəridə açıq rəngli ləkələr qala bilər. Bu vəziyyət postinflamator hipopiqmentasiya adlanır.

Sızanaqların düzgün müalicə olunmaması və ya dərinin zədələnməsi bu problemləri daha da artırır. Bu səbəbdən dəri problemləri yarandıqda vaxtında <a href="/sizanaq-mualicesi">sızanaq</a> müalicəsi aparmaq vacib hesab olunur.

Günəş şüalarının təsiri

Günəş şüaları dəridə piqment balansına təsir edə bilər. Bəzi hallarda ultrabənövşəyi şüaların təsiri nəticəsində dəridə rəng fərqləri yaranır.

Dəri xəstəlikləri

Hipopiqmentasiya bəzi dermatoloji xəstəliklərlə də əlaqəli ola bilər. Bunlara aşağıdakılar daxildir:

• vitiliqo
• pityriasis alba
• göbələk infeksiyaları
• bəzi dermatit növləri
• Kimyəvi və kosmetik təsirlər

Bəzi kosmetik vasitələr və kimyəvi maddələr dərinin piqment balansını poza bilər. Xüsusilə aqressiv kosmetik məhsullar dərinin qoruyucu baryerinə zərər verə bilər.

Hipopiqmentasiyanın əlamətləri

Hipopiqmentasiya əsasən dəridə rəng fərqləri ilə özünü göstərir. Bu vəziyyət aşağıdakı əlamətlərlə müşahidə oluna bilər:

dəridə açıq rəngli ləkələr

dəri tonunun qeyri-bərabər görünməsi

bəzən quruluq və qabıqlanma

ləkələrin ölçüsünün zamanla dəyişməsi

Bu ləkələr bədənin müxtəlif hissələrində – üz, qol, ayaq və kürək nahiyələrində meydana çıxa bilər.

Hipopiqmentasiya və vitiliqo fərqi

Hipopiqmentasiya ilə vitiliqo tez-tez qarışdırılan dermatoloji vəziyyətlərdir. Lakin bu iki problem arasında müəyyən fərqlər mövcuddur.

• Hipopiqmentasiya

Hipopiqmentasiya zamanı dəridə piqment azalır, lakin tamamilə yox olmur. Buna görə də ləkələr tam ağ deyil, sadəcə daha açıq rəngdə görünür.

• Vitiliqo

Vitiliqo isə autoimmun xəstəlikdir və bu zaman melanosit hüceyrələri məhv olur. Nəticədə dəridə tam ağ rəngli ləkələr meydana gəlir.

Hipopiqmentasiya necə diaqnoz olunur?

Hipopiqmentasiyanın diaqnozu dermatoloq tərəfindən aparılan klinik müayinə əsasında qoyulur. Həkim dərinin vəziyyətini qiymətləndirir və ləkələrin xüsusiyyətlərini analiz edir.

Bəzi hallarda əlavə testlər tələb oluna bilər:

• Wood lamp müayinəsi
• dəri biopsiyası
• laborator analizlər
• Bu müayinələr ləkələrin səbəbini daha dəqiq müəyyən etməyə kömək edir.

Hipopiqmentasiyanın müalicə üsulları

Hipopiqmentasiyanın müalicəsi səbəbindən asılı olaraq dəyişir. Müalicənin əsas məqsədi dərinin piqment balansını bərpa etməkdir.

Topikal kremlər

Dermatoloqlar bəzən piqment istehsalını stimullaşdıran xüsusi kremlər təyin edə bilərlər. Bu preparatlar dərinin bərpasına kömək edir.

Fototerapiya

Fototerapiya ultrabənövşəyi şüaların kontrollu tətbiqi ilə aparılan müalicə üsuludur. Bu metod bəzi hallarda piqment hüceyrələrinin fəaliyyətini aktivləşdirə bilər.

Dəriyə qulluq və günəşdən qorunma

Hipopiqmentasiya olan şəxslər üçün günəşdən qorunma xüsusilə vacibdir. Günəşdən qoruyucu kremlər dərinin rəng balansını qorumağa kömək edir.

Hipopiqmentasiyanın qarşısını alma yolları

Hipopiqmentasiya hər zaman tam qarşısı alına bilən vəziyyət olmasa da, bəzi tədbirlər riskin azalmasına kömək edə bilər.

• dərini zədələyən kosmetik vasitələrdən uzaq durmaq
• günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək
• dəri problemlərini vaxtında müalicə etmək
• dermatoloq məsləhətlərinə əməl etmək

 

Hipopiqmentasiya dəridə melanin piqmentinin azalması nəticəsində yaranan açıq rəngli ləkələrlə xarakterizə olunan dermatoloji vəziyyətdir. Bu problem müxtəlif səbəblərlə meydana çıxa bilər və bəzi hallarda digər dəri xəstəliklərinin əlaməti ola bilər.

Dəridə səbəbi bilinməyən açıq ləkələr yarandıqda dermatoloqa müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə dəri sağlamlığını qorumaq və piqment balansını bərpa etmək üçün mühüm rol oynayır.