Dəridə Qəhvəyi Ləkələr | Müalicəsi varmı? - 2026
Dəridə Qəhvəyi Ləkələr nədir?
Müalicəsi varmı?
Dəridə qəhvəyi ləkələr çox insanda rast gəlinən dermatoloji problemdir. Bu ləkələr üzdə, əllərdə, kürəkdə, boyunda və bədənin müxtəlif nahiyələrində görünə bilər. Bəzən sadə günəş ləkəsi olur. Bəzən sızanaqdan, yaradan, allergiyadan və ya iltihabdan sonra qalır. Bəzən isə daha ciddi dəri problemlərinin əlaməti ola bilər.
Əsas məsələ budur: hər qəhvəyi ləkə eyni deyil. Üzdəki qəhvəyi ləkələr, bədəndə qəhvəyi ləkələr, kürəkdə qara ləkələr və bədəndə qara ləkələr fərqli səbəblərlə yarana bilər. Ona görə dəri ləkələri düzgün qiymətləndirilməlidir.
Üzdəki qəhvəyi ləkələr
Dəridə qəhvəyi ləkələr nədir?
Dəridə qəhvəyi ləkələr çox vaxt melanin adlı piqmentin artması ilə yaranır. Melanin dərinin rəngini verən maddədir. Bəzi nahiyələrdə melanin çox toplananda həmin bölgə daha tünd görünür.
Bu vəziyyət tibbdə hiperpigmentasiya adlanır. Hiperpigmentasiya zamanı ləkə açıq qəhvəyi, tünd qəhvəyi və ya qara rəngə yaxın ola bilər. Ləkənin rəngi, sərhədi, forması və yaranma tarixi diaqnoz üçün vacibdir.
Dəridə ləkələrin əmələ gəlməsi
Dəridə ləkələrin əmələ gəlməsi bir neçə səbəblə bağlı ola bilər. Ən çox görülən səbəblər günəş şüası, hormonal dəyişikliklər, sızanaqdan sonra qalan izlər, dəri iltihabı, yaşlanma və yanlış dəri baxımıdır.
Günəş dəridə melanin istehsalını artırır. Ona görə üz, əl və boyun kimi açıq nahiyələrdə qəhvəyi ləkələr daha çox görünür. Sızanaq, yara, ekzema və ya allergik səpkilərdən sonra da dəridə tünd ləkələr qala bilər.
Üzdəki qəhvəyi ləkələr
Üzdəki qəhvəyi ləkələr daha çox günəş, melazma, sızanaq izləri və hormonal dəyişikliklərlə bağlı olur. Xüsusilə alın, yanaq, burun üstü və üst dodaq nahiyəsində simmetrik qəhvəyi ləkələr melazmanı düşündürə bilər.
Üz dərisi daim günəşə açıqdır. Buna görə SPF istifadə etmədən ləkə müalicəsi aparmaq düzgün deyil. Günəş qorunması olmadan qəhvəyi ləkələr yenidən tündləşə bilər.
Bədəndə qəhvəyi ləkələr
Bədəndə qəhvəyi ləkələr sızanaq, follikulit, göbələk, qaşınma, yara və ya allergik reaksiyadan sonra yarana bilər. Bu ləkələr çox vaxt postinflamatuar hiperpigmentasiya ilə bağlı olur. Yəni dəri iltihabdan sonra tünd iz saxlayır.
Bədəndə ləkələr yeni yaranıbsa, böyüyürsə, rəngi dəyişirsə və ya qaşınma ilə gedirsə, dermatoloq müayinəsi lazımdır. Təsadüfi ağardıcı krem istifadə etmək ləkəni daha da artıra bilər.
Bədəndə qırmızı ləkələr nə deməkdir?
Bədəndə qırmızı ləkələr qəhvəyi ləkələrdən fərqlidir. Qırmızı ləkələr çox vaxt aktiv iltihab, allergiya, dermatit, damar mənşəli dəyişiklik və ya infeksiya ilə bağlı olur. Yəni qırmızı rəng adətən dəridə aktiv proses olduğunu göstərir.
Qırmızı ləkə sonradan qəhvəyi izə çevrilə bilər. Bu, xüsusilə sızanaq, ekzema və qaşınmadan sonra görülür. Ona görə aktiv qızartı vaxtında müalicə olunmalıdır.
Kürəkdə qara ləkələr
Kürəkdə qara ləkələr çox vaxt sızanaq və follikulitdən sonra qalır. Kürək dərisi qalın və piy vəziləri aktiv olduğu üçün burada səpkilər daha gec sağalır. Səpki sıxıldıqda və qaşındıqda qara ləkələr daha çox qala bilər.
Kürəkdə qara ləkələr bəzən xal və piqmentli törəmələrlə də qarışa bilər. Əgər ləkə asimmetrikdirsə, sürətlə böyüyürsə, rəngi qarışıqdırsa və ya qanayırsa, müayinə gecikdirilməməlidir.
Dəri ləkələri müalicə olunurmu?
Dəri ləkələri müalicə oluna bilər. Amma müalicə ləkənin səbəbindən asılıdır. Günəş ləkəsi, melazma, sızanaq sonrası ləkə və göbələkdən sonra qalan ləkə eyni üsulla müalicə olunmur.
Müalicədə SPF, ləkə əleyhinə kremlər, azelaik turşu, retinoidlər, C vitamini, kimyəvi pilinq, lazer və digər dermatoloji prosedurlar istifadə oluna bilər. Amma bunlar dərinin tipinə və ləkənin dərinliyinə görə seçilməlidir.
Evdə nə etmək olmaz?
Limon, soda, spirt, diş məcunu və sərt pilinq məhsulları ləkəyə çəkilməməlidir. Bu vasitələr dərini qıcıqlandıra və ləkəni daha da tündləşdirə bilər.
Qəhvəyi ləkəni zorla soymaq, qaşımaq və ya yandırmaq olmaz. Dəri travması yeni hiperpigmentasiya yarada bilər. Ləkə müalicəsində əsas prinsip səbir, düzgün diaqnoz və günəşdən qorunmadır.
Nə vaxt dermatoloqa müraciət etmək lazımdır?
Ləkə sürətlə böyüyürsə, rəngi dəyişirsə, kənarları qeyri-bərabərdirsə, qanayırsa, qaşınırsa və ya ağrı verirsə, dermatoloqa müraciət etmək lazımdır. Yeni yaranan tünd ləkələr də diqqətlə yoxlanılmalıdır.
Dermatoloq lazım olduqda dermatoskopiya ilə ləkəni qiymətləndirir. Bu, adi qəhvəyi ləkə ilə piqmentli törəmələri ayırd etməyə kömək edir.
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk siz yazın!
Şərh yaz