Bazal hüceyrəli karsinoma nədir? Müalicəsi necədir?
Bazal hüceyrəli karsinoma (BCC) ən çox rast gəlinən dəri xərçəngidir və adətən baş, boyun kimi günəşə ən çox məruz qalan nahiyələrdə yaranır. Yavaş böyüyən, asan qanayan, sulanan və ya qabıqlanan törəmə, həmçinin sağalmayan yara kimi görünə bilər. Diaqnoz biopsiya ilə dəqiqləşir. Amerika Dermatologiya Akademiyasına (AAD) görə BCC yavaş böyüyür, nadir hallarda yayılır və erkən aşkarlanıb düzgün müalicə edildikdə yüksək dərəcədə müalicə olunandır. AAD-nin məlumatına görə, BCC-nin rastgəlmə tezliyi 1976–1984 və 2000–2010-cu illər arasında 145% artıb. Bazal hüceyrəli karsinoma (BCC) ən çox rast gəlinən dəri xərçəngidir. Adətən baş və boyun kimi günəş işığına ən çox məruz qalan bölgələrdə baş versə də, nadir hallarda bədənin hər hansı bir nahiyəsində də inkişaf edə bilər. BCC dəridə müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərir. Yavaş böyüyür, sulana və qabıqlana bilir, asanlıqla qanaxmağa meyllidir. Dərinizdə bu xüsusiyyətlərdən birinə malik olan törəmə və ya sağalmayan yara varsa dərhal dermatoloqa müraciət etməlisiniz. Törəmənin və ya yaranın sizə problem, ağrı və ya qaşınma verməsi fərq etməz. Dəri xərçənginin dəqiq diaqnozu dərinizdən biopsiya alınaraq patoloji müayinə ilə qoyulur. BCC-dən şübhələndiyiniz zaman və dermatoloqa müraciət etdikdə həkiminiz müayinədən sonra biopsiya olub-olmamağa qərar verir. Biopsiya lokal anesteziya ilə həyata keçirilən asan bir prosedurdur. Yerli anesteziya ilə nahiyə anesteziya edildikdə həkiminiz xəstə nahiyədən kiçik bir dəri parçası götürür və bu parça mikroskop altında araşdırılır və diaqnoz qoyulur. Günəş işığı və ya bronzlaşmaq üçün istifadə edilən süni UV şüaları BCC-nin səbəblərindən biridir. UV şüaları dəriyə düşdükdən sonra dəri hüceyrələrimizi zədələyir. Bədən bu zədəni bərpa etməyə çalışır. Ancaq şüalar dəriyə təsir etməyə davam edərsə, hüceyrə zədəsini bərpa etmək mümkün deyil. Bu zaman dəri xərçəngi yaranır. Dəri xərçəngi çox vaxt günəşə məruz qaldıqdan illər sonra yaranır. Biopsiyadan sonra diaqnoz dəqiqləşdikdə, dermatoloqunuz hansı müalicənin sizin üçün ən uyğun olacağına qərar verəcək. Demək olar ki, bütün BCC-lər erkən diaqnoz və müalicə ilə tamamilə sağalır. Həmçinin müalicədə müxtəlif kremlər və həblər də istifadə olunur. BCC keçirən xəstələr dermatoloqlar tərəfindən müntəzəm olaraq izlənilməlidir. Ən ölümcül dəri xərçəngi belə erkən aşkar edilərsə tez-tez sağalır. Bundan əlavə, xəstə dəri xərçənginin inkişafı üçün özünü müayinə etməyi öyrənməlidir. Dəridə böyümə, qanaxma və ya hər hansı bir dəyişiklik müşahidə edilərsə, dərhal bir dermatoloqa müraciət edilməlidir. BHK-dan qorunmaq üçün günəşdən və bronzlaşmadan qorunmaq lazımdır. Yay və qış aylarında günəşdən qoruyucu krem və günəşdən qoruyan da dodaq balzamından istifadə edilməlidir. Geniş təsir spektrli (UVA/UVB) və suya davamlı, SPF qoruma faktoru ən azı 30 olmalıdır. Çölə çıxmadan 15 dəqiqə əvvəl paltarla örtülməyən bütün bədənin quru dərisinə çəkilməli, günəşdən qoruyucu krem 2-3 saatdan bir yenilənməlidir. Geniş kənarlı papaq, uzunqol paltar və şalvar geyinilməlidir.Həmçinin göz ətrafındakı dərini qorumaq üçün gün eynəklərindən istifadə edilməlidir. Mümkün qədər 11:00-16:00 saat aralığında çölə çıxmamalısınız. Unutmaq olmaz ki, günəşə məruz qalmanın çox hissəsi uşaqlıq dövründə baş verdiyindən, gələcəkdə bazal hüceyrəli karsinomanın yaranmasın deyə uşaqları mütləq günəş şüalarından qorumaq lazımdır. Bunlar nəzərə alınarsa, bazal hüceyrəli karsinoma riski minimuma endirilir. Dəridə yeni yaranan və ya dəyişən törəmələr dermatoloji müayinə zamanı qiymətləndirilməlidir. Dəridə yeni yaranan, böyüyən, qanayan və ya sağalmayan törəmələr dermatoloji müayinə zamanı qiymətləndirilməlidir. Diaqnoz biopsiya ilə dəqiqləşdirilir. Bakıda fəaliyyət göstərən dermatoloq Dr. Mehdi Mahmudi ilə dəri cərrahiyyəsi və şübhəli törəmələrin müayinəsi haqqında məlumat əldə edə bilərsiniz. Bazal hüceyrəli karsinoma xərçəngdir və mütləq müalicə olunmalıdır. Amerika Dermatologiya Akademiyasına görə o, yavaş böyüyür və nadir hallarda yayılır. Erkən diaqnoz və müalicə ilə demək olar ki, bütün BCC-lər tamamilə sağalır. Yavaş böyüyən, sulanan və ya qabıqlanan, asanlıqla qanayan törəmə və ya sağalmayan yara kimi görünə bilər. Ağrı və ya qaşınma olmaması onun zərərsiz olduğunu göstərmir. Müalicə üsulunu biopsiyadan sonra dermatoloq seçir: eksiziya (kəsib çıxarma), küretaj və elektrodezikasiya, Mohs cərrahiyyəsi, kriocərrahiyyə, radioterapiya və fotodinamik terapiya istifadə olunur. Müalicədən sonra pasiyent mütəmadi izlənilməlidir. Geniş spektrli (UVA/UVB), suya davamlı, ən azı SPF 30 olan günəş kremini çölə çıxmazdan 15 dəqiqə əvvəl çəkin və 2–3 saatdan bir yeniləyin. Mümkün qədər saat 11:00–16:00 arası günəşdən qaçın, papaq və gün eynəyi istifadə edin, uşaqları günəşdən mütləq qoruyun. Tibbi qeyd: Bu məqalə maarifləndirici məqsəd daşıyır və fərdi həkim müayinəsini əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə planı dermatoloq müayinəsindən sonra fərdi olaraq müəyyən edilir. Müəllif: Dr. Mehdi Mahmudi, dermatoloq-kosmetoloq Ünvan: Nazim Hikmət 66, Yasamal, Bakı, Salutem Dermatoloji Klinika Əlaqə: +994 50 519 42 19Bazal hüceyrəli karsinoma necə görünür?
Bazal hüceyrəli karsinoma diaqnozu necə qoyulur?
Bazal hüceyrəli karsinomanın səbəbi nədir?
Bazal hüceyrəli karsinoma müalicəsi necədir?
Bazal hüceyrəli karsinomadan necə qorunmaq olar?
Şübhəli dəri törəmələrinin müayinəsi
Bazal hüceyrəli karsinoma haqqında tez-tez verilən suallar
Bazal hüceyrəli karsinoma təhlükəlidirmi?
Bazal hüceyrəli karsinoma necə görünür?
Bazal hüceyrəli karsinoma necə müalicə olunur?
Bazal hüceyrəli karsinomadan necə qorunmaq olar?
Elmi mənbələr
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk siz yazın!
Şərh yaz