İrinli sızanaq müalicəsi: həkimə nə vaxt getməli?

İrinli sızanaqlar (iltihablı pustullar) təkcə “kosmetik problem” deyil — dəridə iltihabın aktiv getdiyini göstərir. Ümumi yanaşmalar və əsas prinsiplər üçün sızanaq müalicəsi mövzusuna da baxa bilərsən.

İrinli sızanaq nədir?

İrinli sızanaq adətən qızarmış, ağrılı səpkilərin üstündə ağ/sarı “baş” görünməsi ilə xarakterizə olunur. Bu, məsamənin tıxanması + bakteriya artımı + güclü iltihab kombinasiyasıdır. Tez-tez üz, kürək, sinə və çənə xəttində olur.

İrinli sızanağın əsas səbəbləri

Hormonlar və sebum artımı

Məsamələrin tıxanması (komedogen məhsullar)

Bakterial balansın pozulması və iltihab

Sızanağı sıxmaq və mexaniki qıcıqlanma

Səhv rutin və aqressiv təmizləmə

Qidalanma və həyat tərzi

Bəzi insanlarda yüksək şəkərli qidalar və süd məhsulları alovlanmanı artıra bilər.

Evdə nə etmək olar? (zərərsiz əsas rutin)

Bu hissədə qeyd olunan müalicə resepti deyil, həkim məsləhətidir:

• Gündə 2 dəfə (səhər/axşam) yumşaq geli irinli sızanaq olan yerə çəkə bilərsiniz.
• İrinli sızanaq olan nahiyəni sti su yox, ilıq su ilə yuyun.
• Nəmləndirmə (bəli, yağlı dəridə də)
• Gün qoruyucu (SPF)

Eyni anda 5-6 aktiv tərkibi qarışdırma. Dəri qıcıqlananda irinli sızanaq daha da çoxalır, yayılır və artıq ağrılı mərhələyə keçid alır. Yuxarıda qeyd olunanlar həkim məsləhəti mahiyyəti daşıyır və dermatoloq müayinəsi olmadan tətbiq etmə.

Elmi araşdırmalar bu "sıradan" sızanaq xəstəliyinin
arxasında çox dərin bioloji və psixoloji faktorlar olduğunu göstərir.

Dermatoloq Mehdi Mahmudi

Evdə nə olmaz? (ən çox səhv edilənlər)

1) Sıxmaq, deşmək, iynə vurmaq
İnfeksiya, iz, ləkə və daha dərin düyün riski.

2) Spirt, kolonya, diş məcunu, limon, soda, sərt skrab
Qısa müddət “qurudur” kimi görünə bilər, amma baryeri dağıdıb problemi böyüdür.

3) Antibiotik kremi “özbaşına” uzun müddət istifadə
Davamlı istifadə müqavimət riskini artıra bilər. (Həkim planı olmadan olmaz.)

4) Çox tez-tez yuma və quruducu maskalar
Dəri daha çox yağ istehsal etməyə başlayır və qıcıqlanma artır.

5) Tonal kremi qalın qat sürtüb gecə silməmək
Məsamə tıxanmasını gücləndirir.

Həkimə nə vaxt getməli?

Aşağıdakılardan biri varsa, dermatoloqa müraciət daha doğrudur:

Sızanaqlar ağrılı, dərin, böyük və ya çoxsaylıdır

İz/çuxur qalmağa başlayır

6–8 həftə düzgün rutinə baxmayaraq yaxşılaşmır

Üzlə yanaşı kürək/sinə geniş yayılıb

Sızanaqla birlikdə hormonal əlamətlər var (qadınlarda dövr pozuntusu, tüklənmə artımı və s.)

Tez-tez irinli kistalar çıxır və təkrarlanır

Psixoloji olaraq ciddi narahatlıq yaradır

Həkim dərinlik, dəri tipi və riskə görə plan qurur: topikal müalicələr, sistem müalicələri və ya prosedurlar.

Tez-tez verilən suallar (FAQ)

İrinli sızanaq yoluxucudur?
Yox. Amma sıxmaqla iltihabı yaymaq mümkündür.

İrinli sızanağı partlatsam daha tez keçər?
Adətən əksinə: daha çox iltihab + ləkə/iz riski.

Makiyaj edə bilərəm?
Edə bilərsən, amma qeyri-komedogen məhsul seçmək və tam təmizləmək şərtdir.

Sızanaq izi qalmasın deyə nə edim?
Ən önəmlisi sıxmamaq, SPF istifadə etmək və aqressiv məhsullardan uzaq durmaqdır.