Ziyil niyə yenidən çıxır? Dr. Mehdi Mahmudi

Klinik praktikada ən çox eşitdiyim cümlələrdən biri budur:
“Doktor, dondurduq, düşdü, amma yenə çıxdı.”
“Ziyilin kökü qalır?”
“Yandırdım, niyə təzədən əmələ gəldi?”

Bu suallar təsadüfi deyil. Çünki ziyil təkrarlaya bilər. Və bu, çox vaxt səhv müalicə demək deyil. Əsas məsələ virusun biologiyasını başa düşməkdir.

Ziyil – HPV virusunun yaratdığı dəri törəməsidir. Amma problem yalnız dərinin səthində gördüyümüz çıxıntı deyil. Virus dərinin daha dərin qatlarında qala bilər.

Ziyil niyə yenidən çıxır?

Əvvəlcə bunu dəqiqləşdirək: ziyilin “kökü” anlayışı tibbi termin deyil. Pasiyentlər belə deyir, amma əslində məsələ virusun dəri hüceyrələrində qalmasıdır.

HPV virusu:

epidermisin bazal qatına yerləşə bilir

klinik olaraq görünməyən mərhələdə qala bilir

immun sistem zəiflədikdə aktivləşə bilir

Yəni biz ziyilin üst qatını aradan qaldırsaq belə, virus mikroskopik səviyyədə qalarsa, təkrar çıxma ehtimalı olur.

Müalicə düzgün aparılsa da niyə təkrarlayır?

Bəzən pasiyent düşünür ki, prosedur səhv edilib. Amma məsələ həmişə bu deyil.

Təcrübəmə əsasən təkrarlamanın əsas səbəbləri bunlardır:

Virusun ətraf toxumada qalması

İmmunitetin zəif olması

Travma və mexaniki qıcıqlanma

Müalicənin yarımçıq saxlanması

Məsələn, krioterapiya ilə ziyil dondurulur. Üst qat düşür. Amma virus hüceyrələrinin bir hissəsi aktiv qalırsa, bir neçə ay sonra yenidən törəmə əmələ gələ bilər.

İmmun sistemin rolu

Ziyil sadəcə dəri problemi deyil. Bu, immun sistemlə birbaşa əlaqəlidir.

Praktikamda görürəm ki:

Uşaqlarda bəzi ziyillər öz-özünə geriləyir

Stressli dövrlərdə ziyillər arta bilir

Xroniki xəstəliklərdə daha davamlı olur

İmmunitet güclü olduqda orqanizm virusu nəzarətdə saxlayır. Zəiflədikdə isə aktivləşmə baş verir.

Xüsusilə:

Uzunmüddətli stress

Yuxusuzluq

Qidalanma pozuntuları

Bəzi sistemik xəstəliklər

təkrarlanma riskini artırır.

Ev üsulları təkrarlamaya səbəb ola bilərmi?

Bəli, çox vaxt səbəb olur.

Pasiyentlər bəzən:

Sirkə

Sarımsaq

Turşu məhlulları

Deşmə və kəsmə

kimi üsullardan istifadə edir.

Bu zaman nə baş verir?

Dərinin baryeri zədələnir

Virus ətraf toxumalara yayıla bilər

Çapıq riski artır

Dərin qatlara keçə bilər

Nəticədə müalicə daha çətin olur.

Ayaqda ziyil niyə tez-tez təkrarlayır?

Ayaqaltı ziyillər xüsusi kateqoriyadır. Təzyiqə məruz qalır və içəriyə doğru böyüyür.

Plantar ziyillərdə:

Dondurma bəzən kifayət etmir

Dərin qatlara yayıla bilir

Mexaniki sürtünmə təkrarlanmanı artırır

Belə hallarda daha planlı və mərhələli yanaşma tələb olunur.

Genital ziyil təkrarlayırsa nə etməli?

Genital ziyillər HPV-nin fərqli tipləri ilə əlaqəlidir. Burada virus yükü və immun cavab daha mühüm rol oynayır.

Təkrarlayan genital ziyillərdə:

Virus aktiv qalır

Cinsi partnyor faktoru rol oynaya bilər

Lokal travmalar təsir edə bilər

Bu hallarda sadəcə “yandırmaq” kifayət etmir. Kompleks yanaşma vacibdir.

Ziyil təkrarlayırsa nə etmək lazımdır?

Ən vacib məsələ panikaya düşməməkdir.

Təkrarlayan hallarda:

Yenidən qiymətləndirmə aparılır

Daha dərin destruktiv üsul seçilə bilər

Kombinə yanaşma tətbiq olunur

Bəzi hallarda immun sistem dəstəyi də nəzərə alınır.

Təkrarlama varsa, bu o demək deyil ki, müalicə effekt verməyib. Sadəcə virusun davranışı dəyişib.

Belə vəziyyətlərdə fərdi planlaşdırılmış ziyil müalicəsi daha effektiv olur və təkrarlanma riski minimuma endirilə bilər.

Ziyilin tam yox olması mümkündürmü?

Bəli, mümkündür. Amma zaman və düzgün yanaşma tələb edir.

Mən pasiyentlərə həmişə deyirəm:
“Ziyili bir dəfə yox etmək mümkündür, amma virusu nəzarətdə saxlamaq daha vacibdir.”

Bəzən bir seans kifayət edir, bəzən bir neçə mərhələ lazımdır.

Ən çox verilən suallar
Ziyilin kökü qalır?

Tibbi olaraq “kök” anlayışı yoxdur. Virus hüceyrələrdə qala bilər.

Dondurdum, niyə yenə çıxdı?

Virus mikroskopik səviyyədə qalarsa təkrar mümkündür.

Təkrarlayan ziyil təhlükəlidirmi?

Adətən yox. Amma qiymətləndirilməlidir.

Ziyilin təkrarlanması nadir hal deyil. Bu, virusun xüsusiyyəti və immun sistemin vəziyyəti ilə bağlıdır.

Əsas səbəblər:

HPV-nin dəri qatlarında qalması

İmmunitetin zəifləməsi

Travma və yanlış müdaxilə

Müalicənin yarımçıq saxlanması